De sierlijke herkomst van de schwalbe

Een schwalbe, alias fopduik of kunstduik: haast iedere voetballer heeft er weleens mee te maken gehad. De meeste sportliefhebbers weten dan ook wel wat een schwalbe is (en hebben daar een duidelijke mening over). Maar de herkomst van het woord is een groter geheim. Waar komt de term ‘schwalbe’ vandaan? Wolters geeft uitleg.

De zwaluw - die Schwalbe

De vallende ziekte

Luis Suárez, Diego Costa, en ja, ook onze eigen Arjen Robben (zonder zouden we de kwartfinale van het WK in 2014 nooit hebben bereikt), ze hebben er allemaal last van: de vallende ziekte. Als gewezen amateurvoetballer én voetballiefhebber vind ik de schwalbe een van de ergste vormen van spelbederf. Zeker omdat – zelfs nu nog, na de intrede van de videoscheidsrechter – schwalbes meer dan eens succesvol worden uitgevoerd. Of nauwelijks worden bestraft bij een heterdaadje. Ze kunnen op papier mooie wedstrijden degraderen tot een derderangs operette, waarbij uiteindelijk de toeschouwer de grootste verliezer is.

De definitie van schwalbe

Voor degene die nog niet weet wat een schwalbe is: de Dikke Vandale omschrijft een schwalbe als een ‘val in het strafschopgebied waarbij gesimuleerd wordt dat men het slachtoffer is van een overtreding, om een penalty toegekend te krijgen.’ Nu is deze definitie niet helemaal sluitend, aangezien een schwalbe ook buiten het strafschopgebied kan worden uitgevoerd – zelfs buiten de zij- of achterlijnen. Geloof me, sommige voetballers doen er echt alles aan om even lekker op het gras te kunnen rollebollen, schijnbaar door de bliksem getroffen. Op welke plek op het veld dat dan gebeurt, maakt voor hen niets uit.

Säkerhets Tändstickor

De definitie is dus vrij duidelijk, ook al geeft Vandale geen waterdichte uitleg. Maar die term ‘schwalbe’, waar komt die dan vandaan? Dat het Duits is, lijkt me klaar. Maar de betekenis van het Duitse woord was me tot voor kort niet helder. Tot voor kort, want laatst keek ik zonder nadenken op een lucifersdoosje. Je kent het wel, zo’n iconisch rood-geel doosje met de tekst Säkerhets Tändstickor, vergezeld door een zwaluw. Hierin zitten lucifers van oorspronkelijk Zweedse makelij. De afbeelding van de zwaluw wordt in verschillende talen toegelicht. Op het doosje staat het vogeltje namelijk beschreven in het Zweeds (svalan), Engels (the swallow), Nederlands (de zwaluw), maar ook in het Duits: die Schwalbe.

De sierlijke herkomst van ‘schwalbe’

Zou de inmiddels volledig ingeburgerde voetbalterm ‘schwalbe’ te maken hebben met deze sierlijke vogel, die laag over de weide schietend de naderende zomer inluidt als het er meer dan één is, tenminste? Kort onderzoek bevestigt die aanname. De term schwalbe is inderdaad te herleiden naar het Duitse woord voor zwaluw. Het pardoes tot aarde storten van een voetballer wordt in dezen gelijkgesteld aan de plotselinge duik die zwaluwen tijdens hun vlucht maken.

Een elegante analogie?

Een mooie analogie, zou je denken, ware het niet dat zij de elegantie van de duikvluchten van de zwaluw volledig afbreekt. Een vallende voetballer doet mij namelijk eerder denken aan een oversekste mannetjeswalrus die ‘mispeert’ tijdens een directe aanval op een mannelijke soortgenoot, en met zijn corpulente lichaam hard tegen de grond slaat. Wie het dus uiteindelijk heeft aangedurfd om die weerzinwekkende vorm van spelbederf te koppelen aan de elegante val van zo’n sierlijk vogeltje, is mij onbekend.

Weet jij er meer van? Laat dan hieronder een berichtje achter!

Geef een reactie

Your email address will not be published.

*

Call Now Button
LinkedIn